Tình hình căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục leo thang nghiêm trọng, đặc biệt sau các cuộc tấn công quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, dẫn đến những diễn biến mới ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận tải biển quốc tế và gián tiếp đến hoạt động xuất khẩu ván ép từ Việt Nam.
Eo biển Hormuz – một trong những tuyến đường thủy chiến lược nhất thế giới vốn là cửa ngõ chính để vận chuyển dầu mỏ và khí đốt từ Vịnh Persian ra thị trường toàn cầu, chiếm khoảng 20–25% sản lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới.
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng và các lực lượng vũ trang liên quan tuyên bố kiểm soát hoặc cảnh báo đóng cửa tuyến đường này, nhiều hãng vận tải lớn đã quyết định tạm ngừng hoặc đình chỉ hoạt động qua Hormuz.
Các hãng vận tải biển lớn đồng loạt phản ứng
• Maersk – hãng vận tải biển Đan Mạch – đã chính thức tạm ngừng tất cả các tuyến tàu đi qua Eo biển Hormuz cho đến khi có thông báo mới để đảm bảo an toàn cho tàu, thuyền viên và hàng hóa. Công ty cũng chuyển hướng hoạt động qua Mũi Hảo Vọng (Cape of Good Hope), đồng thời đóng cửa tạm thời các văn phòng đại diện tại các nước vùng Vịnh như UAE, Qatar và Oman.
• MSC (Mediterranean Shipping Company) cũng đã tạm ngừng mọi đặt chỗ vận tải đến khu vực Trung Đông và yêu cầu các tàu trong vùng di chuyển đến khu vực trú ẩn an toàn chờ lệnh mới.
• Hapag-Lloyd – hãng vận tải hàng đầu của Đức – thông báo tất cả tàu của hãng sẽ tránh xa tuyến Hormuz cho đến khi tình hình được cải thiện.
• CMA CGM – tập đoàn vận tải hàng đầu của Pháp – không chỉ tạm dừng hoạt động qua Eo biển Hormuz mà còn ngừng vận chuyển qua kênh đào Suez trong ngắn hạn, và yêu cầu tàu trong khu vực tìm vị trí trú ẩn an toàn.
Các hãng này đều nêu rõ lý do “đảm bảo an toàn tối đa cho tàu và thủy thủ đoàn”, khi mà vùng biển qua Hormuz trở nên cực kỳ không ổn định và tiềm ẩn rủi ro cao.
Nguyên nhân sâu xa: Xung đột quân sự leo thang
Diễn biến leo thang xuất phát từ các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, sau đó Iran đáp trả bằng hỏa lực và cảnh báo các tàu không được đi qua Eo biển Hormuz. Các tuyến vận tải chiến lược khác như Bab el-Mandeb và kênh đào Suez cũng bị ảnh hưởng, buộc nhiều hãng vận tải phải chuyển hướng đi quanh Mũi Hảo Vọng, kéo dài hành trình và tăng chi phí vận hành.
Một số tàu chở sản phẩm dầu thô và khí LNG gần khu vực cũng đã phải neo ngoài khơi, tạm dừng hoạt động hoặc chuyển hướng, trong khi theo dữ liệu theo dõi tàu biển, có hàng trăm tàu đã rời khỏi tuyến Hormuz do lo ngại an toàn.
Việc các hãng tàu chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng khiến thời gian vận chuyển kéo dài, đồng nghĩa với:
• Tăng chi phí nhiên liệu
• Tăng phụ phí chiến tranh (war-risk surcharge)
• Tăng phí bảo hiểm vận tải biển (có thể tăng 25–50%)
• Gia tăng nguy cơ trễ hàng
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu plywood, đây là yếu tố đặc biệt quan trọng vì:
• Thị trường chính như Mỹ, EU, Trung Đông phụ thuộc hoàn toàn vào vận tải biển.
• Biến động cước tàu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và tính cạnh tranh.
Tổng Giám đốc của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez đã kêu gọi các công ty vận tải thận trọng tối đa và khuyến nghị các tàu nên tránh khu vực bị ảnh hưởng cho đến khi điều kiện an toàn được cải thiện rõ rệt.
Cùng với đó, nhiều nhà phân tích ngành như Amena Bakr (chuyên gia tại Kpler) cảnh báo rằng chi phí bảo hiểm và phí vận tải có khả năng tiếp tục tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí giao nhận hàng hóa trên toàn cầu.
Việc các hãng vận tải lớn như Maersk, MSC, Hapag-Lloyd, CMA CGM tạm dừng hoặc điều chỉnh hoạt động qua Eo biển Hormuz phản ánh mức độ nghiêm trọng của xung đột hiện nay. Không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của các hãng vận tải, tình hình này đang tác động sâu rộng đến toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu, từ giá dầu khí, chi phí vận tải đến khả năng đảm bảo lượng hàng hóa lưu thông thông suốt. Điều này tạo hiệu ứng domino, khiến giá thành sản xuất và xuất khẩu ván ép có nguy cơ bị điều chỉnh tăng trong thời gian tới.
Trong bối cảnh bất ổn hiện tại, C&G VINA cũng như các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics, thương mại quốc tế và xuất nhập khẩu đang theo dõi sát sao diễn biến, đồng thời xem xét các phương án dự phòng để giảm thiểu rủi ro cho hoạt động kinh doanh. Chúng tôi tin rằng, trong những giai đoạn thị trường biến động, sự hợp tác chặt chẽ và tinh thần đồng hành sẽ là nền tảng giúp cả hai bên duy trì tăng trưởng bền vững.
Không chỉ là nhà cung cấp plywood, C&G VINA mong muốn trở thành đối tác chiến lược lâu dài, cùng khách hàng vượt qua thách thức và nắm bắt cơ hội trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.